Msza w intencji zmarłego – trzydziesty dzień, rocznica, jak zamówić
Msza w intencji zmarłego to msza, którą kapłan odprawia w intencji wskazanej przez osobę składającą ofiarę, a zamawiasz ją w kancelarii parafialnej w dowolnym terminie po pogrzebie. Rodziny proszą o nią najczęściej w trzydziesty dzień po śmierci, w rocznicę i w dniu, który coś dla nich znaczy. Ten tekst zakłada, że robisz to pierwszy raz i nie znasz ani jednego terminu kościelnego, więc każdy tłumaczy przy pierwszym użyciu.
Msza w dniu pogrzebu rządzi się osobnymi regułami i opisuje ją poradnik o tym, jak ustalić mszę z parafią.
Czym jest msza w intencji zmarłego i kto może ją zamówić?
Msza w intencji zmarłego to msza odprawiana w zamiarze wskazanym przez osobę, która złożyła ofiarę – tak opisuje ją prawo Kościoła o ofiarach mszalnych. Zamówić ją może każdy: córka, sąsiad, kolega z pracy, także ktoś, kto do kościoła nie chodzi. Zmarłego wskazujesz imieniem i nazwiskiem, a dzień proponujesz sam, bez ograniczenia terminu.
Zakład pogrzebowy nie bierze w tym udziału. Mszę w dniu pogrzebu ustalasz razem z ceremonią, a o mszę zamawianą później prosisz w kancelarii samodzielnie, w dowolnej parafii i w dowolnym momencie po pochówku.
Do kancelarii weź trzy rzeczy:
- imię i nazwisko zmarłego w formie, w której ksiądz je wypowie,
- proponowaną datę, najlepiej z wariantem zapasowym,
- ofiarę, o której wysokość zapytasz na miejscu.
Ludzie mylą nazwy tych mszy, a czym msza żałobna różni się od pogrzebowej, tłumaczy osobny tekst. O tym, kiedy msza się odbędzie, decyduje kalendarz.
Kiedy zamawia się mszę za zmarłego?
Mszę za zmarłego zamawiasz na dowolny dzień po pogrzebie, o ile dopuszcza go kalendarz liturgiczny, a pięć terminów powtarza się najczęściej: trzeci, siódmy i trzydziesty dzień po śmierci, rocznica śmierci, drugi listopada, imieniny albo urodziny zmarłego oraz dzień wybrany bez powodu kalendarzowego. Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii wymienia z nazwy trzeci, siódmy i trzydziesty dzień po śmierci oraz rocznicę, a o drugim listopada mówi, że Kościół składa wtedy Ofiarę eucharystyczną za wszystkich wiernych zmarłych wiele razy. Imieniny i data wybrana przez rodzinę to zwyczaj domowy, którego nie wymienia żaden dokument.
| Termin | Co to jest | Skąd się wziął |
|---|---|---|
| Trzeci, siódmy i trzydziesty dzień po śmierci | pojedyncza msza, licząc od dnia śmierci | Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii wymienia te dni z nazwy |
| Rocznica śmierci | msza w tym samym dniu roku co śmierć | Dyrektorium wymienia rocznicę; Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego traktuje pierwszą rocznicę osobno |
| Drugi listopada, wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych | dzień modlitwy całego Kościoła za zmarłych | Dyrektorium: tego dnia Kościół składa Ofiarę eucharystyczną za zmarłych wiele razy |
| Imieniny albo urodziny zmarłego | msza w dniu obchodzonym za jego życia | zwyczaj rodzinny, bez dokumentu |
| Dowolny dzień wybrany przez rodzinę | msza w terminie wolnym w parafii | zwyczaj rodzinny, bez dokumentu |
Trzecia kolumna dzieli te terminy na dwie grupy: część Kościół wymienia w swoich księgach, a część wzięła się z domowej pamięci i nie obciąża nikogo obowiązkiem.
Kalendarz liturgiczny wyklucza część dni. Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego nie dopuszcza mszy za zmarłych w Środę Popielcową ani w Wielkim Tygodniu, a msze „codzienne” za zmarłych rezerwuje dla dni powszednich Okresu Zwykłego. Msza po otrzymaniu wiadomości o zgonie, msza przy ostatecznym pogrzebaniu zmarłego i msza w pierwszą rocznicę śmierci mają zakres szerszy: wolno je odprawić także w dni oktawy Narodzenia Pańskiego i we wspomnienia obowiązkowe.
Dlatego kancelaria czasem proponuje inny dzień, niż prosisz. To kalendarz, nie odmowa.
Jak zamówić mszę w intencji zmarłego krok po kroku?
Mszę w intencji zmarłego zamawiasz osobiście w kancelarii parafialnej: podajesz imię i nazwisko zmarłego oraz proponowany dzień, składasz ofiarę, a ksiądz wpisuje intencję do parafialnej księgi i podaje ci godzinę. Nie potrzebujesz dokumentu, zaświadczenia ani przynależności do tej parafii. Przyjdź z wyprzedzeniem, bo parafia zapisuje intencje w kolejności zgłoszeń, a rocznica i listopad bywają zajęte tygodniami naprzód.
- Sprawdź godziny kancelarii. Parafie podają je na drzwiach kancelarii, w gablocie przy kościele i na stronie internetowej.
- Przyjdź osobiście. Część parafii przyjmuje intencje telefonicznie, ale w okienku ustalisz wszystko za jednym razem.
- Powiedz, po co przyszedłeś. Wystarczy jedno zdanie: „Chciałbym zamówić mszę świętą w intencji mojej zmarłej mamy, Anny Kowalskiej”.
- Podaj brzmienie intencji. Ksiądz wypowie ją na głos, więc dodaj okoliczność, jeżeli ma znaczenie: „w trzydziesty dzień po śmierci” albo „w pierwszą rocznicę śmierci”.
- Zapytaj, czy msza będzie miała jedną intencję, czy zbiorową. Masz prawo poznać odpowiedź przed złożeniem ofiary.
- Złóż ofiarę. O jej wysokość zapytaj wprost; różni się między diecezjami i kancelaria poda ci tę przyjętą u siebie.
- Zapisz dzień i godzinę. Parafia poda termin także w ogłoszeniach parafialnych, zwykle w niedzielę poprzedzającą.
Parafia, która przyjęła twoją intencję, odpowiada za jej odprawienie. Prawo Kościoła o ofiarach mszalnych pozwala przekazać ją innemu kapłanowi, gdy w kościele zamówiono więcej mszy, niż da się tam odprawić, i każe zrobić to możliwie najszybciej.
Pozostałe sprawy po śmierci bliskiej osoby zbiera osobny poradnik. Najwięcej pytań budzi krok szósty.
Co ze składaną ofiarą i czy intencja będzie odczytana osobno?
Ofiara składana przy zamawianiu mszy nie jest zapłatą za usługę: prawo Kościoła o ofiarach mszalnych każe usuwać od niej wszelkie pozory transakcji i handlu, a jej sens opisuje jako udział wiernych w utrzymaniu duchownych i dzieł Kościoła. Wbrew powszechnej opinii wysokości ofiary mszalnej nie ustala proboszcz ani parafia: określa ją dekretem zebranie biskupów prowincji, a tam, gdzie dekretu nie ma, obowiązuje zwyczaj diecezji. Dlatego ten tekst nie podaje żadnej kwoty, a ty pytasz o nią w swojej kancelarii.
Nie masz pieniędzy? Powiedz to wprost. Prawo Kościoła zaleca kapłanom odprawianie mszy w intencji wiernych także wtedy, gdy ofiary nie otrzymali, zwłaszcza za ubogich.
Prawo Kościoła nakazuje odprawić osobną mszę za każdą przyjętą ofiarę, nawet niewielką. Msza z intencjami zbiorowymi, w której kapłan łączy kilka intencji w jednej mszy, jest wyjątkiem od tej zasady, a dekret Kongregacji do spraw Duchowieństwa z tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego pierwszego roku stawia jej trzy warunki: ofiarodawcy zostają uprzedzeni jednoznacznie i z góry, zgadzają się dobrowolnie, a miejsce i czas takiej mszy parafia podaje publicznie i nie częściej niż dwa razy w tygodniu.
Liczby mszy zamawianych za jedną osobę nikt nie ogranicza. Ograniczenie dotyczy kapłana, który nie może przyjąć więcej intencji, niż sam odprawi w ciągu roku.
Zapytaj w kancelarii o trzy rzeczy:
- jaka ofiara jest przyjęta w tej parafii,
- czy msza będzie miała jedną intencję, czy zbiorową,
- którego dnia i o której godzinie zostanie odprawiona.
Jedna odmiana zamówienia chodzi własnymi zasadami i ma własną nazwę.
Czym jest msza gregoriańska i dlaczego mówi się o niej osobno?
Msza gregoriańska to trzydzieści mszy za jedną osobę zmarłą, odprawianych w trzydziestu kolejnych dniach bez przerwy. Prawo Kościoła o ofiarach mszalnych takiej instytucji nie wymienia – jej dyscyplinę porządkuje deklaracja rzymskiej kongregacji z tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego siódmego roku. Traktuj ją jako zwyczaj o mocnej tradycji, nie jako przepis.
Cztery warunki odróżniają ją od trzydziestu zwykłych intencji:
- msze idą za jedną osobę, nigdy za kilku zmarłych naraz,
- przysługują wyłącznie osobie zmarłej, nie żyjącej,
- odprawia się je dzień po dniu, bez opuszczenia choćby jednego,
- odprawiać może kilku kapłanów, nie musi to być ten sam ksiądz przez cały miesiąc.
Nie każda parafia przyjmuje takie zamówienie, bo wymaga ono trzydziestu wolnych dni z rzędu; częściej przyjmują je klasztory i zgromadzenia zakonne. Żaden dokument Kościoła nie obiecuje przy tym gwarantowanego skutku, więc omijaj strony, które go obiecują.
Co zrobić, gdy nie chodzisz do kościoła, a chcesz zamówić mszę?
Zamów ją tak samo jak każdy inny: podaj imię i nazwisko zmarłego oraz proponowany dzień, a kancelaria przyjmie intencję bez pytania o twoje praktyki. Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego poleca duszpasterzom szczególną troskę o osoby spoza wspólnoty obecne na liturgii pogrzebowej, więc twoja sytuacja nie jest dla nikogo zaskoczeniem.
Nikt nie wymaga od ciebie czterech rzeczy:
- spowiedzi przed zamówieniem intencji,
- przystąpienia do komunii,
- przynależności do tej parafii,
- obecności na mszy, którą zamówiłeś.
Jeżeli przyjdziesz, usiądź w dowolnej ławce i powtarzaj postawy za osobami obok. Przy komunii zostań na miejscu; nikt tego nie odnotowuje.
Jakie są inne formy modlitwy za zmarłego poza mszą?
Kościół stawia Ofiarę eucharystyczną na pierwszym miejscu wśród modlitw za zmarłych, a obok niej Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii wymienia między innymi te formy. Każdą z nich podejmujesz sam, bez kancelarii.
- modlitwa za zmarłego, w tym formuła „Wieczny odpoczynek” i psalm „De profundis”,
- część różańca ofiarowana za zmarłego,
- nowenna przed Dniem Zadusznym,
- nawiedzenie cmentarza i grobu,
- jałmużna,
- dzieła miłosierdzia,
- post,
- odpusty zyskiwane za zmarłego,
- przynależność do bractw i stowarzyszeń modlących się za zmarłych.
Wypominki to polski zwyczaj parafialny: rodzina podaje imiona zmarłych na kartce, a parafia wyczytuje je i modli się za nich, najczęściej w listopadzie. Nazwy tej nie znajdziesz w dokumencie Stolicy Apostolskiej; wypominki zgłaszasz w tej samej kancelarii co intencję mszalną.
Formuły wypowiadane przy zmarłym zbiera tekst o tym, co się mówi na pogrzebie.
Co zapamiętać o mszy w intencji zmarłego?
Trzydziesty dzień i rocznica to zwyczaje, którymi Kościół przedłuża pamięć o zmarłym, a nie terminy, których zaniedbanie jest winą rodziny.
- Mszę w intencji zmarłego zamawiasz w kancelarii parafialnej, w dowolnej parafii i bez żadnego dokumentu.
- Trzydziesty dzień, rocznica i drugi listopada mają oparcie w dokumentach Kościoła; imieniny i data wybrana przez rodzinę są zwyczajem domowym.
- Ofiara nie jest ceną, a jej wysokość ustala prowincja albo zwyczaj diecezji, więc pytasz o nią na miejscu.
- Za każdą przyjętą ofiarę parafia odprawia osobną mszę, a intencja zbiorowa wymaga twojej wcześniejszej zgody.
- Zamówić mszę może każdy, niezależnie od tego, czy praktykuje.
- Gdy piszesz do rodziny o zamówionej mszy, pomoże tekst o tym, jak napisać kondolencje.
Najczęstsze pytania
Ile kosztuje msza w intencji zmarłego?
Msza w intencji zmarłego nie ma ceny – składasz ofiarę, a jej wysokość ustala dla danego regionu dekret zebrania biskupów prowincji albo zwyczaj diecezji, więc pytasz o nią w swojej kancelarii parafialnej. Msza bez ofiary również jest możliwa: prawo Kościoła zaleca kapłanom odprawianie mszy w intencji wiernych, zwłaszcza ubogich, także bez niej.
Z jakim wyprzedzeniem zamawia się mszę za zmarłego?
Mszę za zmarłego zamawiasz z wyprzedzeniem, bo parafia zapisuje intencje do księgi w kolejności zgłoszeń, a rocznica, listopad i niedzielne godziny bywają zajęte tygodniami naprzód. Zapas czasu poda ci kancelaria; zależy od wielkości parafii i liczby odprawianych mszy.
Czy mszę za zmarłego można zamówić w innej parafii niż ta, w której odbył się pogrzeb?
Tak, mszę w intencji zmarłego zamawiasz w dowolnej parafii, także w tej, w której sam mieszkasz, i nie potrzebujesz zgody parafii pogrzebu.
Czym różni się msza w trzydziesty dzień od mszy gregoriańskiej?
Msza w trzydziesty dzień to jedna msza odprawiana trzydziestego dnia po śmierci, a msza gregoriańska to trzydzieści mszy odprawianych w trzydziestu kolejnych dniach za jedną osobę zmarłą. Pierwszą przyjmie każda kancelaria, drugą tylko ta, która ma trzydzieści wolnych dni z rzędu.
Czy mszę w intencji zmarłego można zamówić za osobę innego wyznania albo niewierzącą?
Kościół modli się za zmarłych, których wiarę znał tylko Bóg, więc o przyjęcie takiej intencji i jej brzmienie zapytaj w kancelarii. Decyzję podejmuje ksiądz przyjmujący intencję i to on może poprosić o inne sformułowanie.
Skąd wiadomo, kiedy odprawiona zostanie zamówiona msza?
Termin zamówionej mszy podaje kancelaria już przy przyjmowaniu intencji, a parafia ogłasza go w ogłoszeniach parafialnych. Prawo Kościoła nakłada na proboszcza obowiązek prowadzenia księgi intencji z intencjami, ofiarami i datą odprawienia.
Tekst przygotowała redakcja serwisu Znany Grabarz. Praktyka i wysokość ofiary różnią się między parafiami i diecezjami, więc szczegóły ustal w kancelarii parafii, w której zamawiasz mszę.
Msza żałobna a msza pogrzebowa – kiedy nazwy znaczą to samo, a kiedy nie
Co się mówi na pogrzebie – kto zabiera głos i co powiedzieć
Msza pogrzebowa krok po kroku – jak ją ustalić i co robić w kościele